İç Politikanın Dış Politikaya Verdiği Zararlar

  

  Türk dış politikası, 31 Temmuz 2015 tarihinde Latin Amerika Parlamentosu olarak bilinen ve Avrupa Birliği tarzında bir yapı olan Parlatino’nun oybirliği ile 1915 Ermeni iddialarını soykırım olarak kabul etmesiyle sarsıldı. Ancak ülke genelinde ne yankısı hissedildi ne de sesi. Ekvatorlu delegelerin sunduğu tasarının zamanlaması Türkiye'nin içerisinde bulunduğu mevcut şartlar göz önünde bulundurulduğunda oldukça manidar görünmektedir. Bir nokta açık ve net olarak belirtilmelidir ki, Türkiye'nin iç politikasında yaşadığı kırılmalar, hükümetin kurulamaması ve son zamanlarda artan terör olayları ile başlayan yeniden kabuğuna çekilme süreci, dış politikada zafiyetlerin yaşanmasına, proaktifliğin ve müdahale edilebilirliğin kısıtlanmasına yol açmaktadır.

  Türkiye'nin dış politikasının yıllar yılı çözümsüzlüğe mahkûm olan kronik sorunlarının mevcudiyeti, yaşanılan bunalım ve buhran dönemlerinde gün yüzüne çıkarılarak ülke menfaatlerine zarar vermeye çalışılmaktadır. Türk dış politikasının iki temel sorununu teşkil eden Kıbrıs ve Ermeni Meselesi Türkiye’nin uğraştığı iç problemlerin nitelik ve niceliğinin seviyesine doğru orantılandırılarak harekete geçirilmekte ve ülke çıkarlarını tehdit edebilmektedir. Böylesi bir durum Türk diplomasisini zafiyete uğratmak ve itibarını zedelemek isteyen çevre, odak ve devletlerin işini kolaylaştırır niteliktedir.

  Uluslararası ilişkiler disiplininde psikolojik argümanların ve uluslararası kamuoyunun desteğinin alınmasının diplomatik münasebetlerde etkinliği arttırıcı bir yönü vardır. 1915 Ermeni iddialarının 100.yılı olması hasebiyle proaktif, mekik diplomasisi yürüten Ermeni Diasporası’nın 2015 Temmuz ayının son gününde Latin Amerika Parlamentosu’ndan soykırım iddiasını kabul ettirmesi büyük bir diplomatik başarı olmuştur. Zira Parlatino’ya üye olan Orta ve Güney Amerika ile Karayip ülkelerince bu iddia onaylanmıştır. Üye ülkeler arasında kıtanın önemli ülkelerinden Brezilya, Meksika, Arjantin, Şili bulunmaktadır.

  Tasarının kabul edilmesiyle Güney Amerika’nın tamamı Ermeni iddialarını kabul etmiş oldu. Türkiye’nin iç politikada hassas bir sürece girdiği sırada gelen bu karar tahmin edileceği üzere gerekli önemi göremedi. Bu konuyla ilgili Dışişleri Bakanlığı’ndan resmi bir açıklamada henüz yapılmış değil. Ermeni iddiaları her geçen yıl daha fazla ülke ve parlamento tarafından kabul ediliyor. Siyasi arenada yaşanan anlık boşluklar sorunlarımızın katmerleşmesine sebebiyet veriyor. Dış politikada istenmeyen sonuçlarla karşılaşmamıza neden oluyor.

  Türkiye’de 7 Haziran Genel Seçimleri’nden bu yana belirsizlik sürüyor. Koalisyon veya erken seçim ihtimalleri devam ediyor. Yeni hükümetin kurulamadığı bir ortamda PKK, IŞİD ve DHKP-c terörü ülkemize sirayet ediyor. PKK silahsızlanmayı bıraktığını açıklıyor ve kanlı eylemlerine yeniden başlıyor. Çözüm süreci askıya alınıyor ve TSK’nin askeri operasyonları devreye giriyor. Tüm bunların ortasında dış politikada Ermeni Meselesi bir kıtanın uluslararası temsilcisi konumundaki örgütün parlamentosu tarafından gündeme alınıyor! Latin Amerika Parlamentosu, Parlatino soykırım tasarısını onaylıyor!

  Bölgemizde yaşanan istikrarsızlığın ülkemize ihraç edilmeye çalışıldığını görmemek mümkün değil. Ülke olarak dış politika önceliklerini, kırmızı çizgilerini iç politikanın hengâmesi altında unutmamak gerekir. Bugün alınan bu soykırım kararının fazla bir önemi olmamış olabilir, ancak ilerleyen zaman içerisinde Ermeni Meselesi’ndeki Türk tezlerinin akamete uğramasına neden olabilecek bir durum teşkil edebilir. Türk Diasporası’nın çalışmalarının yok hükmünde olduğu aşikârdır. Ermeni iddiaları bir kıtanın tüm devletlerini kapsayan siyasi örgütünce bu kadar kolay tanınması kabul edilebilir değildir. Latin Amerika’yı doğru düzgün tanımayan ve diplomatik ilişkileri de sınırlı olan bir Türkiye’nin siyasi ve ticari ilişkilerinin sağlıklı bir düzlemde yönlendirmesi ve yönetmesi de mümkün gözükmemektedir. İç politikanın açtığı problemlerden bu kadar fazla etkilenen bir ülkenin dış politikada başarılı olması da bir hayaldir. Aradan iki gün geçmesine rağmen konuyla ilgili resmi bir açıklamanın gelmemesi de ayrı bir talihsizliktir.

  Sonuç olarak belirtilmelidir ki Türkiye dış politikası ne yazık ki kırılgan yapısını sürdürmektedir ve iç politikadaki gelişmelerden fazlasıyla etkilenmektedir. Bu durum ülkemizin uluslararası alandaki saygınlığına ve milli menfaatlerine zarar vermektedir. Bu bağlamda ülkemizin iç politikadaki belirsizliklerini ortadan kaldırmadan dış politikanın kendi eksenine geri dönmesinin zor olduğunu söyleyebilmek mümkündür.

Cemal Abdul Nasır İktidarı ve Panarabizm Politikası

*Abdulkadir AKSÖZ

                                                                   **Oktay KAYMAK

GİRİŞ

Tunus'ta üniversite mezunu işsiz bir gencin kendini yakmasıyla başlayıp ateşi tüm Arap ülkelerine yayılan halk ayaklanmalarının ikinci durağı dünyanın en eski ulus devletlerinden ve en büyük uygarlıklarından biri olan Mısır oldu. 25 Ocak’ta birkaç gösteriyle başlayan protestolar, başta Kahire'deki Tahrir Meydanı olmak üzere Mısır'ın birçok kentinde caddeleri ve meydanları dolduran Mısır halkının "irhal, irhal" sloganlarıyla Hüsnü Mübarek'i görevi bırakmaya mecbur bıraktı.Tunus Cumhurbaşkanı Zeynel Abidin Bin Ali'nin ülkeyi kaçarcasına terk etmesinin ardından sıra Mısır'ın "Firavun" lakaplı cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek'e gelmişti. Mısır’da Mübarek devrinin bitişi ve bundan sonraki süreçte İhvan’ın başa geçmesi Ortadoğu barışı için çok şey ifade etmekteydi. Ancak General Sisi tarafından yapılan askeri darbe Mısır’ı daha da çıkmaza soktu. Bu durumu daha iyi analiz edebilmek için Mısır Halk Devrimi öncesi yine askeri darbe yaparak başa gelen Cemal Abdul Nasır darbesini incelemek yararlı olacaktır.

1.      Kısaca Cemal Abdul Nasır

Arap dünyasında 1952 ve 1967 yılları Cemal Abdul Nasır’ın liderliğinde geçen yıllardır. Genel olarak siyasi terminolojiye “Nasırcılık-Nasırcılar” terimlerinin yerleştiği dönemlerdir. Cemal Abdul Nasır 1928 yılında köylü sınıfına mensup olan babasının İskenderiye’de posta memuru olarak çalışmak için göç ettikten sonra ilk oğlu olarak burada doğmuştur. 8 yaşında annesini kaybetmesi ve babasının naklinden sonra Nasır eğitim hayatına İskenderiye ve Kahire’de ki akrabalarının yanında devam etmiştir. Bu aslında onun hayatının dönüm noktalarından olmuştur çünkü 1930’lu yıllar da Mısır’ın kargaşa ortamına, olayların merkezi olan İskenderiye ve Kahire’de şahitlik etme şansı yakalamıştır.1936 yılında liseden mezun olan Nasır hukuk fakültesine yerleşmiş ancak buradan ayrılarak Mısır Askeri Akademisi’ne yerleşmiştir. 1938 yılında subay olarak atanmıştır.Kısaca Nasır’dan bahsettikten sonra 1952 darbesi öncesi siyasi ortamından bahsetmek istiyorum.

2.      1945-1952 Dönemi; Darbe Öncesi Siyasi Kargaşa Ortamı

    Mısır’ın siyasi egemenliği İngiltere ile imzalanan 1936 Anlaşması ile sınırlandırılmıştı. Çeşitli kısıtlamalarla hükümetin koşulsuz bağımsızlığı önlenmişti. Bunun yanında takvimler 1948 yılını gösterdiğinde Kral Faruk yönetiminde ki Mısır Devleti İsrail ile girdiği savaştan ağır bir yeniği alarak ayrılmıştı. Yönetici kesimin zengin seçkinlerden oluşuyordu ve zenginlerle fakirler arasında giderek derinleşen uçurumlar vardı. Mısır halkı kararlı bir liderin yoksunluğunu yaşıyordu. Son olarak Hür subaylar darbesine geçmeden önce iki ayrı dipnottan bahsetmek istiyorum.İlk olarak bütün bunlar yaşanırken Müslüman Kardeşler ne durumdaydı? Müslüman Kardeşler gücünün doruğuna ulaşmışlardır. Yaklaşık 500 bin üyesi ile milli bağımsızlık, sosyal reform paketleriyle beraber İslami değerleri korumak adına Mısırlıları örgüte çekiyordu. Başbakan Mahmud Fehmi El Nukrasi örgütün faaliyetlerini kısmak isteyince öldürüldü. Bir yıl sonra 1949 yılında Mısır hükümetinin misillemesi gecikmedi Müslüman Kardeşlerin kurucu lideri Hasan El Benna da öldürüldü. İkinci dipnota gelecek olursak; başbakanın ölümünden sonra başbakanlığa Nahhas Paşa getirildi. Çiçeği burnunda başbakan İngiltere ile imzalanmış olan 1936 Anlaşmasını tanımadığını duyurunca Mısır’da bazı yerel gerilla örgütleri ve İngiliz askerleri arasında çatışmalar yaşanmaya başlandı. Bu çatışmaların birinde İngiliz tankları İsmailiye’de polis kışlasına saldırdı ve 50 polis öldü onlarcası da yaralandı. Siyasi terminolojiye “Kara Cumartesi” geçen bu olay suyu taşıran son damla oldu ve Mısır’da geniş çaplı katılımların olduğu ayaklanma başladı. İngiliz malları, barlar, sinemalar, gece kulüpleri be butikler ateşe verildi. Asayişin çökmesiyle iktidarın sonu geldi ve tarihler 23 Temmuz 1952 tarihini gösterdiğinde bir grup genç subay hükümete el koyduğunu duyurdu.

3.      Hür Subaylar ve 1952 Darbesi

    Albay Cemal Abdul Nasır liderliğinde bir grup ast rütbeli subay bir araya gelerek kendilerine “Hür Subaylar” adını verdiler. Bunların yönetim işleri yine başkanlığı Nasır tarafından yapılan 9 kişilik bir icra komitesinden oluşuyordu. Hür Subaylar grubunun üyeleri küçük toprak sahibi köylülerin, alt seviye bürokratların veya alt kademe tüccarların çocuklarıydı. Kendi rütbeleri de küçük olunca bu subaylar halk içinde tanınmıyordu.

Subaylar haklı bir hamle yaparak halkın desteğini almak için saygın bir subay olan General Muhammed Necip’i başlarına geçmesi için ikna ettiler. Bundan sonra ki hamleleri daha önce hazırladıkları plan üzerine altı maddelik planlarını açıklamak ve bunun üzerine hareket etmek yönünde oldu. Bu plan şu altı maddeden oluşuyordu;

Ø  İngiliz sömürgeciliğine sor verilmesi.

Ø  İngilizlerin Mısırlı işbirlikçilerinin bulundukları makamlardan alınması.

Ø  Feodalizmin kaldırılması.

Ø  Devletin yabancı sermayenin kontrolünden kurtarılması.

Ø  Güçlü bir milli ordu kurulması.

Ø  Sağlıklı bir demokratik hayatın tesis edilmesi.

Subaylar iktidara gelince amaçlarını gerçekleştirebilmek adına Nasır liderliğinde bir icra kurulu kurdular. İsmini de “Devrim Komuta Konseyi” (DKK) olarak belirlediler. İşleyiş yöntemi olarak DKK’nın bir planı yoktu, gelişen duruma göre pozisyon alıyordu. DKK işleyişini kolaylaştırmak adına rakiplerini bertaraf etme yoluna gitti. İlk rakibi olan Kral Faruk sürgüne gönderildi. İkinci ve en büyük rakibi dönemin popüler siyasal örgütü Müslüman Kardeşlerdi. Darbe öncesi Hür Subaylar ne kadar İhvana sempati beslediyseler de bu böyle devam etmedi. Müslüman kardeşlerin 6 lideri idam edildi ve 1000’e yakın üyesi hapse atıldı. Bu hamleden sonra örgüt yeraltına çekilmek zorunda kaldı. İlerleyen zamanlarda Necip ile Nasır arasında iktidar mücadelesi ortaya çıktı. DKK’nın ilk planlarına göre Necip göstermelik cumhurbaşkanı olacaktı, ancak o birçok konuda kendi başına karar vererek popüler bir devlet adamı oldu. Böylece liderlik çatışması başladı, Nasır yoğun çaba göstererek 1954 Kasım ayında mücadelenin kahramanı olarak boy gösterdi. Necip, Müslüman Kardeşleri desteklemekle suçlanarak ömür boyu ev hapsine mahkûm edildi.

    DKK belirlediği hedefleri gerçekleştirme yolunda önemli adımlar attı. Tarımsal reform yasası, sivil unvanların kaldırılması yasası ve yeni bir anayasa bunun birkaç örneğidir. 1956 Haziran ayında bu yeni plebisite anayasa onaylanmış kadınların da ilk defa oy kullandığı bir seçim yapılmıştır. Seçim sonucunda Nasır oyların %99,9’nu alarak büyük bir zafer kazandı ve yeni cumhurbaşkanı oldu. Bu noktadan sonra artık Nasır’ınhâkimiyeti başlamış oldu. Artık Nasır Mısır’a tam olarak siyasi bağımsızlığını kazandırmak adına dış politika hamleleri yapmaya başlayacaktır.

4.      Süveyş Krizi ve Dış Politika Zaferleri  

    Nasır, liderliğinin ileri yıllarında önemli siyasal başarılara imza attı. Takvimler 1954 yılını gösterdiğinde Nasır siyasi zaferlerine yeni bir zafer eklemiş ve İngiltere ile Mısır arasında imzalanan antlaşma gereği İngiltere’nin 20 ay içinde Süveyş’ten askerini çekmesini sağlamıştır. Nasır’ın bu sabırlı diplomasisi büyük yankı uyandırdı ancak üzerinden aylar geçmeden Süveyş’te savaş patlak verdi? Şimdi gelin isterseniz olayın arka planını da göz önünde bulundurarak bir kısa analiz yapalım.

   ABD Sovyet yayılmacılığına engel olabilmek için Türkiye ve İran ile bir ittifak girişimi başlatmıştı. Bu ittifaka katılan ülkelere askeri ve ekonomik yardımlar yapılıyordu. Tam da bu noktada yayılımın Arap coğrafyasına sıçrayışını önlemek için bir nevi domino etkisinin önüne geçmek adına İngiltere önderliğinde (!) Merkezi Antlaşma Teşkilatı (CENTO) veya tarihimize geçen adıyla Bağdat Paktı’nın kurulmasını sağladı. Türkiye, İran, Irak, Pakistan ve İngiltere bu paktın üyeleriydi. Nasır bu paktın batının Arapları dizginlemek için kurduğunu düşündü ve batının amacının tekrar Arap coğrafyasını boyunduruk altına almak istediğini öne sürerek Suriye ve Ürdün’ün de üyeliğini engelledi.

İlerleyen zamanlarda Nasır ülkesinin refah düzeyini artırmak adına yapacağı yatırımlar için batıdan destek istedi. Ancak daha önce Bağdat Paktı konusunda ki tavrı onu bu destekten mahrum bıraktı. Ancak Nasır bu yatırımların gerekliliğinin farkında olduğu için Çekoslovakya ile Mısır Pamuğu karşılığında silah antlaşması yaptı. Bu her ne kadar Çek- Mısır Anlaşması olarak görünse de asıl itibariyle bir Mısır- Sovyet anlaşmasıydı. Yani ABD’nin yıllardır sağlamaya çalıştığı Sovyet yayılmacılığını engelleme politikası baltalanmıştı. Nasır’ın bu tavrı onuArap dünyasında bir kez daha ABD ve İngiltere’ye boyun eğmediği için ön plana çıkarmıştı. Bu hamle ile beraber Nasır’ın daha önce Assuan Barajı’nı yaptırmak üzere Dünya Bankası’ndan aldığı 1 milyar dolarlık yardım ABD’nin kredi teklifini geri çekmesi ileödenmedi. Bu hamle Nasır’ın çözüm üretmesi için yeni hamleler yapmaya itti. Nasır’ın kurmayları ile beraber verdiği karar neticesinde ihtiyacı olan 1 milyar doları kazanabilmek için Süveyş Kanalı’nı millileştirdiğini duyurdu. Araplar içinde büyük sempati uyandıran bu adımdan sonrasına gelecek olursak; bu kararla beraber İngiltere, Fransa ve İsrail askeri harekât başlatmak için ortak gizli anlaşmalar imzaladılar.

  Anlaşma gereği İsrail Sina’ya saldırdı. İngiliz Hava Kuvvetleri Kahire’ye, Fransızlar Port Sait’e indiler. Birleşmiş Milletlerin ateşkes kararı ile ilerleme durduruldu. Saldırılar hem ABD hem SSCB tarafından kınandı. Büyük bir yenilgi aldığı halde bu Nasır adına siyasal bir zafer oldu. Çünkü artık bir Mısır devlet liderinden öte iki kadim imparatorluğu dize getiren, Süveyş’in sahibi bir Pan-Arap kahramanı vardı…

5.      Cemal Abdülnasır Dönemi Panarabizm Politikası

  Hür Subaylar Darbesi ile iktidarı eline alan Cemal Abdülnasır, öncelikle ülkesi üzerindeki İngiliz kolonyalizmin izlerini silmeye çalışmıştır. Dış politika yapımını emperyalist ve sömürgeci devletlerin Mısır üzerinde şekillendirdikleri siyasi, ekonomik ve sosyo-kültürel politikalarına cevap verecek şekilde sistematik, kapsayıcı ve bütüncül bir perspektifle ele almıştır. Modern Mısır’ı, Panarabizm politikasını sahaya sürerek İslam Dünyası’nda ve Ortadoğu’da oyun kurucu, başat güç ve birinci aktör olarak yeniden dizayn etmiştir. Panarabizm politikasının dönemin şartları göz önünde bulundurulduğunda dış politikayı şekillendirecek, yön ve yöntem belirleyecek bir kapasitesinin ve halklar nezdinde bir karşılığının olduğunu söyleyebilmek mümkündür.

  I. Dünya Savaşı esnasında Osmanlı himayesi altında yaşayan Arapların birleşik bir Arap devleti kurulması maksadıyla İngilizlerle işbirliği yapması ve sonrasında verilen vaatlerin yerine getirilmemesi sonucu yaşanan Batı karşıtlığı ve öfke Arap milliyetçiliğinin tetikleyici bir unsurunu oluşturmuştur. Böylesi bir tabloda birleşik bir Arap devleti hedefi parçalanmış, birbirleriyle iç içe geçmiş, mezhepsel ve yer yer etniksel olarak bölünmüş, hiçbir makul yahut esaslı bir düzenlemeye tabi tutulmadan birden fazla Arap Devleti’nin suni sınırları çizilmiştir. Kolonyalist Batılı devletlerin bağımsızlıklarını dahi vermediği Arap devletleri, mandater yönetimler haline getirilmiştir. Batılı devletlerin bölgedeki varlığını kalıcı hale getirecek düzenlemelerin yapıldığı Ortadoğu Arap coğrafyasının Filistin bölgesine 1948 yılında kurdurulan Yahudi İsrail Devleti, Araplar arasında Batı’ya duyulan öfke ve kini zirve noktasına ulaştırmış, İsrail ile yapılan savaşın büyük bir hezimetle sonuçlanması milliyetçilik ateşini körüklemiştir. Tüm bu etkenlerin ortaya çıkardığı doğal ideolojik sonuç milliyetçilik akımının devletler arasındaki ilişkilerde esas rol oynamaya başlamasıdır.

  Mısır’da iktidara gelen Cemal Abdülnasır, yaşadığı dönemin konjonktürel durumunu ve ülkelerin bu konjonktüre göre aldıkları tutum ve davranışları iyi analiz ederek Arap milliyetçiliğini esas alan bir dış politika vizyonu belirlemiştir. Panarabizm ideali ile ülkesi ve bölge halkları içerisinde geçmişten beri duyulan Batı karşıtı yaklaşımları ve İsrail’in kurulmasıyla artan kin ve nefreti kendisinin karizmatik liderliği etrafında birleştirerek öncü bir pozisyon yakalamıştır. Arap Birliği’nin kurulmasına olan inancını sıkça dile getirmesi ve Batılı siyasi ve ekonomik sisteme entegre olmak yerine nispeten kendi kararlarını alabileceği bağımsız hareket edebilme kabiliyetini sürdürebileceği stratejilere yönelmiştir. Bağlantısızlar Hareketi’nin kurucuları arasında yer alarak NATO ve Varşova Paktı ülkeleri arasına üçüncü bir blok olarak girmeye çalışması bu duruma verilebilecek örneklerden bir tanesidir.

  Cemal Abdülnasır ülkesinin tarihten gelen farklı rolünün, geçmişinin diğer Arap devletlerinden daha köklü olması ve baskın kültürel yapısı ile doğru ilişkilendirerek Arap dünyasının doğal(tabii) liderliğinin var olduğunu iddia etmiştir. Mısır’ın öncü rol üstlenmesi, kendisi gibi Arap olan devletleri bu politikanın genel Arap çıkarlarına hizmet etmediğini, bilhassa Mısır egemenliği ve yayılmacılığını sağlayan ideolojik ve psikolojik bir baskı aracı olduğu izlenimini uyandırmıştır. Arap devletleri arasında uygulanmaya çalışılan politikaya karşı kuşkulu yaklaşımlar sergilenmiştir. Ancak Cemal Abdülnasır’ın Mısır dış politikasında Batılı devletlere karşı kazandığı diplomatik ve siyasi hamleler bu algıyı değiştirmiştir. Cemal Abdülnasır’ın 1956 Süveyş Krizi’nde İngiltere ve Fransa’ya karşı kazandığı diplomatik zafer, Asuan Barajı’nın tüm maddi yetersizliklere rağmen tamamlandırılması ve Filistin Sorunu’nu kuvvetli bir şekilde savunması, karizmatik liderliğiyle birleştirildiğinde Arap dünyasındaki popülaritesini arttırmış ve kitleleri etkilemiştir. Soğuk Savaş yıllarında uluslararası kamuoyunu doğru analiz eden Mısır, bölgesel bir güç ve sorunların çözümünde ana aktör pozisyonuna yerleşmiştir. Cemal Abdülnasır ülkesi dışındaki halkları da etkileyen bir güce kavuşmuş ve radyo gibi kitle iletişim araçlarıyla sesini daha fazla duyurmuştur. Mısır ve Cumhurbaşkanı Cemal Abdülnasır Arap dünyasının lideri haline gelmiştir.

  Cemal Abdülnasır’ın yükselen gücü diğer Arap devletlerini oldukça rahatsız etmiştir. Panarabizm politikasının bölgede Mısır çıkarlarına göre uygulandığı kanaati güçlendirilmeye çalışılmıştır. Nitekim 1967 yılında İsrail ile yapılan Altı Gün Savaşı’nda blok halinde kaybeden Arap devletleri olmuş ve Abdülnasır’ın Panarabizm politikası çökmüştür. Savaş esnasında Arap birliklerinin birbirine güven duymaması ve koordineli hareket edilmemesi İsrail karşısında büyük toprak kayıplarına varan bir yenilgiyi ortaya çıkarmıştır. Bu savaş sonrası Arap dünyasında farklı akımların, farklı görüş ve beklentilerin ortaya çıktığı söylenebilir. Büyük umutlar beslenen, Arap birliği ideali, Panarabizm politikası çok açık bir şekilde ortadan kalkmıştır.

 6.      Cemal Abdülnasır Dönemi Birleşik Arap Cumhuriyeti Hamlesi

  Birleşik Arap Cumhuriyeti(BAC), Mısır ve Suriye devletlerinin konfederasyonuyla oluşmuş uluslararası arenada yeni bir siyasi yapıdır. Cemal Abdülnasır dönemi Mısır dış politikasının en önemli adımlarından biri olan bu birliktelik, Panarabizm politikasının da en somut neticelerinden biri olmuştur. Suriye ve Mısır’ın dönemin şartları göz önünde bulundurulduğunda her iki ülke hükümetlerinin ortak noktalarda buluştuğunu ve halkların böylesi bir birlikteliğe sıcak baktıkları görülmektedir.

  Suriye’de kurulan Baas Partisi’nin ve onunla aynı dönemde güçlenen Komünist Parti’nin panarabist ve sosyalist bir ideolojiye hâkim olmaları, Abdülnasır’ın Mısır’ı ile birleşmede ana faktörlerden bir tanesini oluşturmuştur. Dönemin Soğuk Savaş yılları olduğu hatırlandığında sosyalist bloğu temsil eden Sovyetler Birliği, Mısır ile Suriye arasındaki konfederasyonu desteklemiş, ABD ise diğer Arap devletlerini arkasına alarak bu birliğin genişlemesine karşı çıkmıştır. Milliyetçilik akımının doruk noktasına ulaştığı bir dönemde Abdülnasır’ın önderliğinde Mısır ile Suriye arasındaki birleşme 1958 yılında gerçekleştirildi. BAC, antiemperyal politikaları gündemde tutarak oluşturulan konfederasyonun ileride büyük bir Arap Birliği’nin sağlanmasına dönük adımlar atılmıştır. Ancak bu hamleler Ürdün, Suudi Arabistan ve Irak monarşilerinin gelecekleri konusunda endişeye sevk etmiş ve bu birleşmenin karşısında yer almışlardır.

  Abdülnasır birleşme için yapılan halk oylamasının %98’e varan oranla kabul edilmesinin ardından BAC Cumhurbaşkanlığı’na seçilmiştir. Halkın desteğini arkasına aldığına inanan ve bu birleşmenin kilit rolünün kendisinde olduğunu savunan Cemal Abdülnasır, Suriye’deki tüm partileri kapattırmış ve yönetimde tek söz sahibi kendisi olmuştur. Suriyeli siyasilerin ikinci plana itilmesi ve arka planda kalınması Abdülnasır’a karşı Suriye’de bir cephenin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Mısırlı yetkililerce yönetilmeye başlayan Suriye’de halkın artan tepkisi Hafız Esad’ın bir darbeyle iktidarı ele geçirmesine sebep olmuştur. Oluşan yeni durumda Suriye yönetimi 1961 yılında BAC çatısı altından çekildiğini ilan etmiştir. Mısır ise BAC adını 1971 yılına kadar kullanmayı sürdürmüştür.

  Cemal Abdülnasır’ın başından beri hedeflediği dış politika enstrümanlarından biri olan Arap Birliği ideali ve Panarabizm ideolojisi, Birleşik Arap Cumhuriyeti ile meyvesini vermiş olsa da sağlam temellere oturtulamayan birliktelik kalıcı yönde olamamıştır. Dönemin uluslararası durumu analiz edilerek yapılan ancak planlanmamış, aniden kararlaştırılan, fikri altyapısı sağlamlaştırılmayan, çıkar esaslı bir birliktelik kurulmuştur. Cemal Abdülnasır’ın fikri ideolojisi Nasırizm adı altında Mısır ve diğer Arap coğrafyalarını etkilemiştir. BAC denemsinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Arap devletleri arasında siyasi-askeri bir entegrasyonun kalıcı ve yararlı olmayacağı gözler önüne serilmiştir.

 SONUÇ

  Cemal Abdülnasır, kişilik olarak karizmatik liderliğiyle 20.yüzyılın Arap dünyasına etki etmiş, uluslararası konjonktürü doğru analiz ederek ülkesine hareket alanı açmış, Soğuk Savaş’ın dayattığı bloklaşma ve kamplaşma ortamını lehine çevirmeyi kısmen de olsa başarmış ve bugünkü Mısır’ın Arap dünyasının en önemli kilit ülkelerinden biri olmasının siyasi manada önünü açmış bir isimdir. Ancak idealize ettiği Panarabizm ve BAC gibi yapı oluşumlarda istediği ve beklediği sonuçları elde edememiştir. Arap devletleri arasındaki derin bölünmüşlük ile bölgenin karışık ve iç içe geçmiş olan toplumsal yapısı Cemal Abdülnasır’ın hedeflerine tam manasıyla ulaşmasının önüne geçmiştir. Tüm bunlara rağmen Cemal Abdülnasır’ın hayalini kurduğu ve sonraları Nasırizm adı altında ideoloji haline dönüşen fikirleri Mısır siyasi geleneğini ve devlet mekanizmasını etkilemeyi başarmıştır. Bu bağlamda son olarak, Cemal Abdülnasır dönemi uygulamaya konulan politikaların Mısır’ın Ortadoğu-Arap coğrafyasının omurga hüviyetini tescillemesinde bir eşik noktası olduğunu belirtebilmek mümkündür.

 *Aksöz Abdulkadir, İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Lisans 3

**Kaymak Oktay, İstanbul Medeniyet Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Lisans 3

  Kaynakça

  ATEŞ Ahmet, 1952-2011 Yılları Arası Mısır Dış Politikası, Konya Selçuk Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2012,  http://acikerisim.selcuk.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/1192/325862.pdf?sequence=1

DOĞAN Soner,BİR SİYASİ PROJE OLARAK ARAP CUMHURİYETİNİN DOĞUŞU VE YIKILIŞI, https://www.academia.edu/9539590/B%C4%B0R_S%C4%B0YAS%C4%B0_PROJE_OLARAK_B%C4%B0RLE%C5%9E%C4%B0K_ARAP_CUMHUR%C4%B0YET%C4%B0

  DUMAN Sabit, Panarabizm, https://www.academia.edu/6039862/Pan_arabizm

  ORTAYLI İlber, Hiçbir Zaman Efsaneleşmedi, Milliyet Gazetesi, 25.09.2011

  SANDER Oral, Siyasi Tarih(1918-1994), İmge Yayınevi, 16.Baskı

  TDV İslam Ansiklopedisi, Panarabizm, Cilt:34, Sayfa:157,   http://www.tdvia.org/dia/ayrmetin.php?idno=340157

 CLEWELAND William, Modern Ortadoğu Tarihi, Agora Kitaplığı, 2008

Neden Olmuyor?

  

  Türkiye’nin son 13 yılda pek çok alanda kat ettiği mesafenin cumhuriyet tarihi boyunca gerçekleştirilen en büyük sıçrama olduğunu söyleyebilmek mümkündür. Bu durumun oluşmasında sağlıklı işleyen ve sarsılmadan ilerleyen hükümetin icraatlarda yakaladığı devamlılık önemli bir etkendi. Yalnız 13 yıl boyunca ülkenin çeşitli alanlarda gelişmesine olanak sağlayan AK Parti, eğitim alanında yaşanan sorunlara çare olma noktasında etkisiz kaldı. Partinin kurucusu ve şimdiki Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan da ‘‘Eğitim alanında istediğimiz yerde değiliz.’’ diyerek durumun farkında olduklarını ifade ettiler. Eğitim alanında altyapı ve fiziki imkânların arttırılması hususlarında gösterilen çaba ve gayret ile başarılı olan çalışmalar ne yazık ki eğitimin niteliğine ve içeriğine yansıtılabilmiş değil. Olaya bakış açımızın netleşmesi için bu noktada ele alacağım düşünceler bir üniversite öğrencisinin gözlemlerinden ve yaşadıklarından ibarettir. Yani bu yazıda herhangi bir eğitimci, sosyolog, analist vs. olarak derman olacak bir reçete değil eğitimin bizzat içerisinde yer alan bir birey(öğrenci) olarak fikirlerimi sunmaya çalışacağım.

  Öncelikle belirtmek isterim ki eğitim sisteminin bozukluğu, çarpıklığı, kokuşmuşluğu vb. artık nasıl nitelendirirseniz bu konuda tüm öğrenci arkadaşlarım gibi ben de hemfikirim. Sürekli değişen sınav ve not sistemleri, eğitim sisteminin temeline getirilen değişiklikler, yeni mevzuatlar, yasalar, kanunlar hepsine amenna. Fakat bir noktada, özellikle öğrencilerin eğitime verdikleri değer, saygı, hassasiyet bağlamında aynı şeyleri söyleyemeyeceğim. Yeni bilgileri öğrenme ve keşfetmede de azim, şevk, istek yok denecek kadar az. Konuyu buradan esas değinmek istediğim noktaya getirmek istiyorum. Tüm bu karanlık senaryoların yani nüfusunun çoğunluğunu gençlerin oluşturduğu bir ülkenin eğitim-öğretim faaliyetlerinde yaşadığı akıl tutulmalarının içerisinde, kangrenleşmiş sorunların göbeğinde bir şeyler yapmaya uğraşan, kendini bu karanlık dehlizden kurtarmaya çalışan, çabalayan, mücadele eden öğrenciler var. Onların(benim) gözünden yaşanılan sıkıntı ve problemleri açığa çıkarıp eğitim sisteminde bazı şeyler neden olmuyor sorusuna cevap arayacağım.

  Türkiye’de en güzel yapılan hatta birazcık kelime dağarcığının geniş olmasıyla herkesin çok rahat ve keyifle yapabileceği işin adıdır ‘‘gaz vermek’’. Keza yine aynı şekilde bilmediği, üzerinde hiç çalışma yapmadığı, düşünmediği bir alan veya konu hakkında en çok konuşulan, tartışma yapılabilen ülkenin adıdır ‘‘Türkiye’’. Şahsen, bazen niçin Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler okuduğumu sorduracak cinsten vakıalarla karşılaşabiliyorum. Elhamdülillah, hiç okumadan çok bilen, çok konuşabilen bir duruma gelmişiz. Neden olmuyor’un birinci cevabı: ‘‘Çok bildiğimizi bilecek kadar bilgiliyiz!..’’

  Üniversite okuyoruz, ya da böyle bir kavramsallaştırma adı altında kendimizi hayaller âleminde kanatlanmış hissediyoruz. Kanatlanmış derken ifadeyi ölü, ruhsuz, hissiz manasında kullanıyorum. İlmi açıdan dejenere olmuş durumdayız, bilgi üretme gibi derdimiz zaten yok, bu olmadığı gibi verilen bilgiyi de alma gibi bir düşüncemiz yok. Neden olmuyor’un ikinci cevabı: ‘‘Ortada beyin çok ama üretecek ortam ve üretecek zihniyet yok!..’’

  İnsan, profesör olur, olabilir yani. Yarın öğrencisi de onun yerini alır, alabilmelidir. Ama gelin görün ki bazı hocalarda zihinsel kapalılık hâkim, bir zamanlar Ortaçağ skolâstiğine sıkı sıkıya bağlı olan zatlar gibi ‘‘Bu gençler adam olmaz, olamazlar, olmaları kabul dahi edilemez!’’ mantığı içerisindeler. Şaşıyoruz vallahi. Gerçi bu tür hocalar benim azmimi ve inancımı daha çok arttırıyor belki ama herkeste aynı karşılığı bulmuyor. Hocanın tarifini yapmak haddimiz değil ama ümitsizliği, başarısızlığı ve sıradanlığı kompleks haline getirip kronik bir vakaymış gibi her öğrenci aynıdır psikolojisinden kurtulmaları gerektiğini naçizane belirtebiliriz. Neden olmuyor’un üçüncü cevabı: ‘‘Hocalarımız engin ve deruni tecrübelerinden yola çıkarak her yeni gelen öğrencinin her giden eski öğrenci ile aynı standartta olduğunu kanıksamış!..’’

  Bu ülkenin evlatlarına biraz da kütüphane yapın değerli ve çok saygıdeğer büyüklerimiz! Ama adı ne Halk Kütüphanesi olsun ne de Üniversite Merkez Kütüphanesi. Her ile bir Milli Kütüphane oluşturun, 7/24 hepsini açık tutun, her biri en az 3 milyon ciltli kitaptan meydana gelsin. Hani diyorlar ya Türkiye’nin petrolü, altını, doğalgazı vs. yok, bizim değerimiz gençlerimiz diye. Madem öyle tek gerçek olan sermayenize yatırım yapın ve korkmayın. Duydum ki Sayın Cumhurbaşkanı, CB Külliyesi içerisinde 5 milyon ciltli kitap bulunan kütüphane kuracaklarını açıklamış. İstanbul’a da açsanız ne de güzel olur, biri Avrupa biri Anadolu yakasının merkezine. Sabah akşam çıkmayız oradan inanın. Ya biz ABD’deki, İngiltere’deki, Çin’deki o devasa kütüphanelere fotoğraflardan bakarak daha ne kadar hayıflanacağız? Ya da sırf ABD’deki Yale Üniversitesi’nde kayıtlı kitap sayısı 15 milyonken bizim ülke genelindeki kütüphanelerde bulunan toplam kitap sayısının 13,5 milyon olmasından daha ne kadar utanç duyacağız ya da artık utanç duymaya başlayacak mıyız? Neden olmuyor’un dördüncü cevabı: ‘‘Ülkede siyasetçi çok, yoldu, barajdı, emekli maaşıydı, zamdı bunlar daima problem. Ama kötürüm hale gelen eğitim sistemini ayağa kaldıracak milli kütüphanelere gerek yok. Proje yok, alaka yok. Hasılı kütüphane diye bir şey yok!..’’

  Unutmadan tabi kendi arkadaşlarımızdaki derslere ve okumaya karşı olan cansızlık, kronik yorgunluk, isteksizlik ve monotonluk bir şeyler yapmak isteyen arkadaşları üzerinde de olumsuz etkiye yol açıyor ve onları ciddi manada demoralize ediyor. Okulda kulüp kurarsın, program ayarlarsın, alanının uzmanını konuşmacı olarak bin bir zahmetle davet eder okula getirirsin, haftalar öncesinden programın duyurusunu yaparsın. Sonra bir bakarsın ki salon boş, en yakın arkadaşın bile tenezzül edip gelmemiş. İş yapabilecek insanların hevesi işte böyle kırılır. Sonra bu yaşananlar hafızaya yerleşir ve ömür boyu bir işin altına elkoymaktan kaçınılır. Neden olmuyor’un altıncı cevabı: ‘‘Ne ben senin umurundayım, ne de ben artık seni umursuyorum. Avare beynimi dört yıllığına oyalıyorum mantığının felsefileşmesi.’’

  Son olarak neden olmuyor diye soracak olursak şunları ekleyebilirim. Bizlere aşılanan aşırı rekabet duygusu benliğimize zarar veriyor. Hem insani hem ahlaki açıdan bunu yanlış buluyorum. Bilgiyi paylaşmayı, birlikte öğrenmeyi, birlikte keşfetmeyi inanın bilmiyoruz. Hâlbuki eğitim de bir takım oyunu. Bilgisini mezara götürmeye hevesli ne kadar çok insan var. Paylaşmaya, aktarmaya korkanlar… Biz birbirimizle yarışacağız diye çağı yakalayamıyoruz. Oysa senin, benim ve tüm öğrenci arkadaşlarımın rakibi Amerikan, Japon, İngiliz, Rus, Çinli vb. diğer ülkelerin öğrencileri olmalı. Biz onlarla yarışmalıyız, birbirimizle değil! Yeni bir Türkiye veya Büyük Türkiye ne derseniz deyin bunu oluşturmak için geçmişe dönük destansı hikâyeleri anlatmaktan artık vazgeçin ya da tadında bırakın. Bu ideali gerçekleştirecek genç nesiller için somut adımlar atın. Kısır siyasi dengeler için gençleri ihmal etmeyin. Üniversitelere gerekli materyal desteğini sağlayın. Önümüzü açın ki öncüler kervanına dahil olalım. Evet, ezcümle ben, kendi gözlemlerimden karınca kararınca bir şeyler yazmaya çalıştım. Aslında yazının eksiği çok lakin uzun yazınca okuyan yok. Artık kısmet diyelim.

Bir Gençlik Kolları Hayali

  

  Ülke olarak yeni bir seçim sürecini daha bitirmiş ve milli iradenin tecellisi olan sandık sonuçlarıyla yeni bir döneme giriş yapmış bulunmaktayız. 7 Haziran Genel Seçimleri, tek başına iktidar olacak çoğunluğa hiçbir partinin ulaşamadığı ve koalisyon formüllerinin denklemde yerini aldığı bir seçim oldu. Seçimlerden sonra geçen bir hafta boyunca çoğu yazar sonuçları partiler ve seçmenler nezdinde değerlendirdi. Herkesin belli görüş ve eleştirileri kamuoyuna yansıtıldı. Epeyce tartışmaların yaşanacağı, partilerin kendi özeleştirilerini yapacağı bir zaman diliminin içerisindeyiz. Partilerle ilgili olarak seçilen politikalardan uygulanan stratejilere, yapılan yanlışlardan temas edilemeyen seçmenlere kadar pek çok başlıkta ve geniş bir yelpazede analizlerle karşılaşmak mümkün. Burada bizim vurgulamak istediğimiz ise parti gençlik kollarının içler acısı hali üzerine.

  Türkiye’de belli bir oranda konsolide edilmiş, kemikleşmiş bir seçmen kitlesine sahip her partinin gençlik teşkilatları bulunuyor. Partilerin en dinamik, en atılgan ve en heyecanlı üyeleri bu gençlerden oluşuyor. Peki, bu gençler partilerimizde ne tür görevlerde kullanılıyorlar ve nasıl bir katkı sağlıyorlar diye sormak lazım. Öncelikle belirtilmesi gereken şudur; partiler gençlik kollarını bir nesne, bir araç, bir sayısal çoğunluk ve bir hızır eleman olarak görüyor. Gençlerin siyasal hayata kazandırılmasını isteyen partiler onlara herhangi bir değer sunamıyor, gelişmelerine katkı sağlamıyor. Gençler ile ilgili yapılan proje ve etkinlikler sınırlı veya ulaşılması güç durumda. Şimdi şu durumu açık ve net bir şekilde ifade etmemiz ve sorgulamamız gerekiyor. Nasıl bir gençlik hayalimiz var? Yahut biz gençlerin ne tür bir ideali var? Geride bıraktığımız seçimlerde birtakım görevlerde bulunan gençler ne tür kazanımlar elde edebildiler? Açıkçası değiştirmemiz gereken bazı önemli noktalar var. Gece yarısı saat üçte vinç üzerinde cadde ve sokakların elektrik direklerini parti bayrakları ile boydan boya donatmanın mantığını, seçmende olan karşılığını ve neden o vincin üzerinde geleceğin teminatı olarak dillere pelesenk edilen gençlerin olduğunu birileri izah etsin. Parti bayrağı asmanın İstanbul surlarına sancak diken Ulubatlı Hasan gibi değerlendirildiği ve o şekilde motive edildiği bir ortam var. Yani bu kadar çok parti bayrağı astırmak gerekli midir acaba? Herhangi bir artı değeri, kazancı yok hükmünde. Bugüne kadar cadde ve sokağı bir parti tarafından tamamen bayrakla süslendi diye fikrini değiştirene rastlamadım. Hem zaten büyük şehirlerin siluetlerinin bu kadar boğucu parti bayraklarıyla kuşatılması kimseye hoş ve estetik gelmiyor. Şu bayrak yarışı seçim propaganda aracı olmaktan çıkarılsa ne kadar güzel olur. Partiler sadece miting yapacakları alanı süsleseler daha iyi olmaz mı yani? Bu kadar masrafa, israf ve ziyana ne gerek var? Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, AK Parti Genel Başkanı ve Başbakan iken gençlere seslendiği o meşhur sözü hepimiz az çok hatırlarız: ‘‘Gençler durmak yok, koşacaksınız, koşacaksınız, risk alarak koşacaksınız.’’ Herhalde gece yarısı bayrak asma, broşür dağıtma veya farklı siyasal partilerin üyeleri ile tartışma yahut kavga etmek değildir bu risk. Bir başka husus ise gençlerin bir nesne görünümü altında bırakılmasıdır. Gençler bir programdan başka bir programa sürekli olarak hareket ettirilmektedirler. Gençlerin görevi, konuşmacı milletvekili, parti temsilcisi vs. her kimse onları dinlemek(burada sıkıntı yok), hararetle alkışlamak, tezahürat ve slogan atmak için avazı çıktığı kadar bağırmak ve sonra da hiçbir şey olmamış gibi teşkilatına geri dönmektir. Görev tamamlanmıştır. Gelen parti temsilcisinin konuşması için salon gençlerce doldurulmuş, gerekli tezahüratlar attırılmış ve avuç içleri kızarıncaya kadar konuşmacı alkışlatılmıştır. Gelen parti temsilcisine gençler tek bir soru yöneltememiş veya programa katılan gençler siyasi manada soru soracak cesareti kendinde bulamamıştır. Yaptıkları tek katkı aslında sayısal bir çoğunluk sağlamalarıdır hepsi bu.

  Partiye üye olan herkes gönüllülük esasına göre hareket eder. Dışarıdaki algı ise tamamen bambaşkadır. Çoğu partide görev alan genç, siyasetle ilgilenmeyen yaşıtlarınca ücretli çalışmakla itham edilir. Bugüne kadar bu tür bir vakaya rastladığım olmamıştır, aksine üyeler parti için elini taşın altına koyarlar. Bir diğer husus da gençliğin mecliste temsil edilememesi problemidir. Her siyasetçi gençlere büyük önem verdiğini her fırsatta konuşmasının içerisine dahil eder. Ancak olaya sadece fiziki imkânların arttırılmasının yeterli olacağı şeklinde bakılmaması gerekir. Türkiye gibi bir ülkede yediden yetmiş yediye politik bir topluma sahipsiniz ve gençlere siyasi ahlak kurallarını bir türlü aşılayamıyorsunuz. Çünkü örnek aldıkları liderler veya her gün bir arada oldukları teşkilat mensupları o kültüre haiz değil. Çoğu genç, üyesi olduğu partisini gerektiği manasıyla savunamıyor, ifade edemiyor veya tam anlamıyla tanımıyor. Bildikleri kulağa değen bir iki kalıplaşmış cümle o kadar. Gençlik kolları denilen yapılanmaların yazılı metinlerde kalan vizyonları uygulamada kendini göstermiyor. ‘‘Fatih’in İstanbul’u fethettiği yaştasın!’’ denilerek motive edilmeye çalışılan gençler kitap, gazete, dergi okumuyor, yazı yazmıyor, araştırmıyor, kendini ifade edemiyor ve konuş(turul)muyor. Zaten böyle bir ortam da oluşturulmuyor. Gençlerin temsili için mecliste pasif değil etkin, sorunları örten değil çözen milletvekillerine ihtiyacı var. Fakat o da maalesef yok. Nüfusu genç ve dinamik bir yapıya sahip olan ülkede gençler bir şeyler kazanamıyor. Değerleri söylenenlerin çok altında. Bir genç, siyasi partinin gençlik teşkilatına girdiğinde siyaset mekanizmasının temelini oluşturan bir yapıya dahil olduğunu hissetmeli. Kimse kusura bakmasın ama gençler araç olmamalı, gece yarısı bayrak asmamalı, broşür dağıtmamalı ve enerjileri de bu alanlarda tüketilmemelidir. Gençler bu parti teşkilatlarına giriyorsa siyaseti öğrenmeli, siyasi ahlakı hazmetmeli ve siyasi kültürü benimsemelidir. Sayın Başbakan Ahmet Davutoğlu bir konuşmasında çok güzel ifade ediyor bu durumu: ‘‘Gençlik hiçbir zaman nesneleştirilmemeli. Beklentimiz özne olmanız. Özgür olun, özne olun, özgüveniniz olsun.’’

  Şimdi her parti seçim sonuçlarıyla ilgili gerekli muhasebesini yapıyor, kendisini sorguluyor. Biz gençler de sorunun çözümünde anahtar niteliğinde bir noktaya temas etmek istiyoruz. Şu gençlik teşkilatlarınıza bir çeki düzen vermenizin zamanı gelmiştir. Gençlere olumlu manada geleceğe dönük bir katkınız yok denecek kadar az. Dar kalıplara sıkıştırılan, ideolojik kisvelere büründürülen, partisi yüzünden kendi yaşıtlarıyla anlaşamayan bir gençlik profili oluşturuyorsunuz. Hiçbir ilmi ve fikri açıdan siyaseti, politikayı öğretemiyorsunuz veya yanlış gösteriyorsunuz. Gençlere ayak işleri diye tabir edilen işlerle uğraştırıyorsunuz ve zamanlarını çalıyorsunuz. Boş heveslere ve boş uğraşlara iterek hayatlarıyla oynuyorsunuz. Gençler olmasa çoğu işinizin aksayacağını da biliyorsunuz. Ama biz artık nesne olmak istemiyoruz. Yazmasak olmazdı, buyurun buradan yakın. İşe gençliğin ‘‘gençliğini’’ kurtararak başlayın!

Evrensel İnsan Hakları Gerçekten Var Mıdır?

 

1948 yılında yayınlanan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nin başlangıç kısmında; İnsanlık ailesinin bütün üyelerinin doğal yapısındaki onuru ile eşit ve devredilemez haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğu, insan haklarını göz ardı etmenin ve hor görmenin, insanlığın vicdanında infial uyandıran barbarca eylemlere yol açtığı belirtilir. Devamında insanın zorbalık ve baskıya karşı son çare olarak başkaldırmak zorunda kalmaması için, insan haklarının hukukun egemenliğiyle korunmasının önemli olduğunu vurgu yapılır. Tarih boyunca pek çok toplum psikolojik travmalara sebebiyet veren siyasi, ekonomik ve sosyal hadiselerle baş etmek zorunda kalmıştır. Ancak hiçbiri tüm dünyayı derinden sarsan Fransız İhtilali kadar etkili olmamıştır. Fransız İhtilali’nin ortaya çıkardığı evrensel değerler bugüne kadar sosyal bilimcilerce sorgulanagelmiştir. Eşitlik, özgürlük ve kardeşlik olarak üç temele dayanan evrensel değerlerin geçerliliğinin kabul edilebilir olup olmadığı tartışılmıştır.

   İnsan hakları değerler sisteminin dünya genelinde ne derece uygulandığı şüpheli bir durumdur. Fransız İhtilali ile sarsılan Eski Dünya’nın yüzyıllar boyunca kabul edip sosyal hayatta kanıksadığı pek çok metodolojik kuram ve yaklaşım değişime uğramıştır. Mutlak monarşilerin yerine geçen ulus devletler sisteminin dünyaya egemen olması ile beraber giderek muğlaklaşan bir evrensellik sancısından bahsetmek mümkündür. İnsan hak ve hürriyetleri bağlamında ele alınacak olursa II. Dünya Savaşı sonrası gelişen süreç içerisinde tüm dünya için ortak bir anlayış ve ortak bir sistemin uygulanamadığı görülür. Evrensel bir insan haklarının varlığını ifade etmek ve onu birtakım olgularla gerekçelendirip temellendirmeye çalıştığınızda aslında anlamsız bir uğraş içinde çırpındığınızı hissedebilirsiniz. Dünyamızın temiz olduğunu ileri sürmek oldukça manasız ve ütopik durmaktadır. Belirli bir tarihte imzalanan antlaşma ile genelgeçer herkesçe mutabık kalınmış bir insan hakları beyannamesi ortaya atılmış olsa da sorunların devasa boyutlarda olduğu göze çarpmaktadır. Bugün kadın haklarından çocuk haklarına, bireysel ve kolektif özgürlük ile değer alanlarına kadar pek çok alanda çifte standartların geçerli olduğu aşikardır. Postmodern sistemin dünyayı okuyuşunda başlayan problemli yapı insan hak ve hürriyetlerine de sirayet etmektedir. Azınlığın çoğunluğa veyahut çoğunluğun azınlığa tahakküm kurmaya çalıştığı bir dünyada evrensel insani değerlerden bahsedemezsiniz. Dünyada her gün, her geçen saat ve dakikada bir insan suçsuz yere baskı altına alınırken, şiddet ve istismara uğratılırken, haksız yere öldürülürken insan haklarının varlığından söz edemezsiniz.Evrensellik maskesi altında kolonyalist hegemonya anlayışını devam ettirmenin kirli hesaplarını yapan devletler grubunun bugün adalet ve insan haklarından, hoşgörü ve demokrasi lakırdısından kendilerini kurtarıp hesaba çekmeleri gerekmektedir. Tüm muasırlaşmış(!) devletlerin ilgisizce seyrettiği ölümlerin, savaşların önüne geçmenin bir yolu yok mudur? Bugün her insanın temel hakkı olan yaşama hakkının son verilmesini kayıtsızca izleyen bu devlet ve liderlerini tarih sayfaları nasıl anacaktır? Uluslararası barış ve güveni tesis etmekle yükümlü örgütlerin vurdumduymazlığının faturası kefensiz cesetler olmaya devam mı edecektir? Sahi evrensel insan hakları gerçekten var mıdır?Varsa kim için, ne zaman ve hangi şartta geçerlidir? 

  Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi Suriye’de, Mısır’da, Arakan’da, Doğu Türkistan’da, Orta Afrika’da, Irak’ta, Bangladeş’te ve Yemen’de -dikkat ederseniz Avrupa sınırlarının dışında kalan yerlerde- gösterilen tepki ve tutumlar ile değersizleşmiş, sıradanlaşmıştır. O beyannamenin işlerliği Avrupa kıta sahanlığı için geçerlidir ne yazık ki. Yani bu durumda sorunların çözümü için bu kıtanın devletlerinden ve sistemlerinden medet ummak akıl dışıdır. 

  Yapılması gereken doğru bilinçlenmenin önünü açacak gerçek insan hak ve hürriyetlerini garanti altına alacak yeni bir uluslararası hukuksal sürecin başlatılmasıdır. Sivil inisiyatifin ise devletlerden daha fazla sorumluluk alması bu sürecin kalıcılığı için gereklidir. Batı merkezli düşünce sistemi ve hegemonik güç mücadelesinin nüvesi olan bir beyanname Doğu-İslam toplumları için bir anlam teşkil edememektedir(Bkz; Charlie Hebdo ile Chapel Hill saldırıları arasındaki tepkisel fark). Bizim kendi ahlaki, insani hak ve değerlerimizi yeniden gün ışığına çıkarmamız gerekiyor. Zira bu dünyaya ışık hep doğudan geliyor..

   

  

Şah Fırat Özeleştirisi

Cumartesiyi pazara bağlayan gece sınırlarımızın dışındaki tek vatan toprağı olan Süleyman Şah Türbesi'ne TSK tarafından askeri operasyon düzenlendi. Operasyon duyulduktan hemen sonra Türkiye ve dünya gündeminde büyük yankı uyandırdı.Yankı uyandırdı uyandırmasına da ülkemiz siyasilerinin bir kez daha   gündelik siyasi çıkarlara dayanan  milli meseleler üzerinden yaptıkları açıklamalar izahı yapılamayacak türdendi.

  Haydi siyasilerimizi es geçtik! Son birkaç yıldır ne söylediğini bilmeyen, idrak kapasitesini kaybetmiş, yaptığı açıklamaların toplumda nasıl geri dönüş alacağını kestiremeyen, fütursuzca sağa sola nefret tohumları eken milletvekilllerimiz ve siyasi liderlerimiz var! Peki Türkiye Cumhuriyeti'nin fertleri, yurttaşları ne alemde?

  Şurası bir gerçek ki artık Türkiye toplumu arasında siyaseten keskin çizgiler hasıl durumda. Yani ya karasın ya da beyaz. Gri olmaya imkanın ve olanağın yok gibi! Şimdi bizim kendimize bir tek soru sormamız gerekiyor: Bizi her şeye karşı bu kadar karşıt(zıt) hale getiren ne? Cevap: AK Parti mi? CHP mi, MHP mi, HDP mi? Osmanlı mı? Atatürk mü? İslamcı veya muhafazakar olmak mı yoksa laik veya seküler olmak mı?

  Sahi allasen, derdimiz ne bizim?! Daha doğrusu dert olarak nitelendirdiğimiz, zihnimizde büyüttüğümüz, eylemlerimizle açığa çıkardığımız hakikaten ''DERT'' mi?

  Türkiye toplumu teknolojik, bilimsel, ekonomik ve sosyal çerçevelerden belirli mesafeler kat ettikçe düşünce yapısı olarak sığılaşıyor, daralıyor ve biçimsizleşiyor. Bakın düşünceler tartışılmasın demiyoruz kesinlikle! Ama düşüncenin içerisinde, eleştirinin muhtevasında neden ayrılıkçı, ötekileştirici, kutsalları yıkıcı, değerleri alaşağı edici bir üsluba yöneliyoruz? ''Yani ben Tayyip Erdoğan'ı eleştiremez miyim ona laf söyleyemez miyim veya Atatürk'ü eleştiremez miyim, fikrimi beyan edemez miyim? Düşünce özgürlüğü diye bir şey yok mu bu ülkede?!'' diye feryat edenler var ne yazık ki. Düşünce özgürlüğü var ama senin, benim ve herkesin düşünce sınırı; hakaret, aşağılama ve küfür gibi benzeri söylemlerle biter! Bu açık ve nettir. 

  Daha önceki yazımda sosyal medyanın toplumumuz üzerindeki ürkütücü etkisinden bahsetmiştim. Şah Fırat Operasyonu ile yeri geldiği için yazmakta fayda görüyorum. Eğer sosyal medya üzerinden insanlarımız yukarıda belirttiğimiz ayrılıkçı, ötekileştirici ve karşıt tutumuna devam ederse, bunun Bilgi Çağı'na evrildiğimiz süreç içerisinde devasa zararlarıyla karşılaşmamız kuvvetle muhtemeldir.

  Şah Fırat Operasyonu için çok şey söylendi; Kahramanlık dendi, rezalet dendi, türbe korundu, bayrak yere düşmedi dendi, masada kaybettik, ordu ne işe yarar, vatan toprağı terk edildi vs. dendi de dendi. Hangisi doğru? Hangisi yanlış? 

  Neyse, doğru olanla yanlış olanı bir kenara bırakalım yoksa kıyameti koparacak olan çok çıkar bu konuda! Şunu diyelim biz: GERÇEK olan ne? 

  Gerçek şu; Türk milletinin genlerine işleyen, söz konusu devletin ve milletin bekası olduğunda tereddüt etmeyen, vatan müdafaası noktasında can veren askerlerimize ve Türk Silahlı Kuvvetleri'ne karşı yapılan bu yüz kızartıcı demeçler, manşetler, yorumlar ve söylemlerdir. Açık konuşmak gerekirse utandım, çok utandım! Bu ordu hükümetin ordusu değil! AKP'nin CHP'nin veya MHP'nin özel kuvveti hiç değil! Bu ordu Türk Milleti'nin! Hiçbirimizin TSK'ya bu şekilde saldırılmasını doğru bulmaması gerekir. Bakın ulusalcılık yapmıyorum, belirli bir ideoloji ile de yazmıyorum. Bir vatandaş, bir yurttaş olarak tepkimi ortaya koyuyorum. Sosyal medyada, televizyonlarda, gazetelerde Lozan'la, Sevr'i; Osmanlı'yla Türkiye'yi mukayese edenlerimiz var! Sarıkamış'taki, Çanakkale'deki, İnönü'deki, Sakarya'daki, Dumlupınar'daki, Kıbrıs'taki ordu nasıl  bizim, Türk milletinin ordusuysa Şah Fırat Operasyonu'nu gerçekleştiren ordu da o kadar Türk milletinin ordusudur. O operasyonu yapan askerleri aşağılamak, vatan haini noktasına getirmek kimsenin haddi değildir! Lozanla, Sevr'i her pürüzde sürekli ortaya getirip kendi düşüncesi için malzeme ve araç haline getirmek etik değildir. Türkiye ile Osmanlı'yı her platformda her ikisini birbirinden üstün veya zayıf göstermek doğru değildir. Şuna artık inanalım; Ortak tarih, ortak vatan, ortak kültür ve değerlemiz bizim için vazgeçilmezdir.Türkiye ile Osmanlı aynı denize karışan iki nehirdir! Kökümüz, aslımız, mazimiz ve ortak geleceğimiz birdir. Ordumuz tektir, yeganedir. Askeri ise bizim evlatlarımızdır. Özeleştirimizi buna göre yapalım. Kendimize çeki düzen verelim. Siyasiler gidicidir, hükümetler baki değildir. Gün gelir bir başkası iktidar olur. Olur ama ''ordu'' aynıdır, ''millet'' aynıdır, devlet aynıdır! 

  Toplumumuzun sağduyusunu, birlik ve beraberliğini zedeleyici her türlü provakatif söylem ve demecin mutlaka bir karşılığı oluşuyor. Eğer söz konusu vatan toprakları olduğunda dahi uğrunda milyonlarca şehit veren ordumuza güvenilmiyorsa bu işte bir sıkıntı var demektir. Toplumumuzun değerlerinin altını eşmeyi artık bırakalım. Siyasilerimize artık birşey söyleyemiyorum! Ama toplumu oluşturan bireyler olarak bizler, daha fazla gedik açmamalıyız. Çünkü çukura düşecek olan yine bizleriz. Dünyaya bir ve beraber olduğumuzu göstermemiz gerekiyor. Türkiye toplumu her siyasi olayda bu kadar provakatif olmamalı.

  Osmanlı'nın şanı, yüzyıllarca dünyayı sardı, küllerinden Türkiye Cumhuriyeti kuruldu ve şuan dimdik ayakta! Türk ordusu tarihin her döneminde haysiyeti, şerefi ve onuru ile cenk etti, savaştı. Hiçbir zaman boyun eğmedi, toprak terk etmedi, kanını ay yıldızlı bayrak için seve seve verdi. O yüzdendir ki hiçbir ordu bizim ordumuza benzememektedir. Şah Fırat, Türk ordusunun başarılı bir operasyonudur. Tıpkı geçmişteki emsalleri gibi! 

  Bizim varlığımız birlikteliğimizdir, milli davalarda tek yürek kenetlenmemizdir. Herkesin özeleştirisini buna göre yapması gerekmektedir. Asırlardır topraklarımızı, namusumuzu, değerlerimizi, milletimizi canları pahasına koruyup muhafaza eden ve bu uğurda şehit olan Şanlı Türk Ordusu'na selam olsun!

Sosyal Medyada Algı Yönetiminin Siyasete Etkisi

Küreselleşme olgusuyla birlikte  hayatın kılcal damarlarından soyutlanarak, Bilgi Çağı'nın derinliklerinde giderek kaybolduğumuz bir dönemi yaşamaktayız. Günümüzde yaygınlaşan teknolojik bağımlılık, bireylerin hayatlarını tamamen değiştirmektedir. Bu bağlamda insanların sosyo-kültürel değerleri, günlük konuşma dili, ikili ilişkileri devamlı olarak evrilmektedir. Sosyal medyanın yaşamımızın temel dinamiği haline gelmiş olması çeşitli açılardan incelenmesi gereken hassas bir konudur. Özellikle kullanımın çok küçük yaşlardaki çocuklardan en yaşlı insanlara varıncaya kadar geniş bir yelpazede çeşitlilik göstermesi bu konuda sağlıklı bir analizin yapılmasını elzem kılmaktadır. Yazımızda da sosyal medya ağlarının bireyler üzerindeki siyasi tavır\duruş, etki gücü, algı yönetimi ve üslupta oluşturduğu reaksiyonlardan bahsetmeye çalışacağız.

  Siyaset üzerine düşüncelerini dinlediğim yaşı epeyce geçkin olan amcalarımızda dikkatimi çeken husus, politika konuşurken çoğunun dikkatli bir konuşma dili seçtiği ve üslubunu da buna göre ayarladıklarıydı. Bu insanlarda en ufak bir argo, küfür vs. duymak mümkün bile değildi. Muhalif veya iktidar yanlısı olsun eski Türkiye’de gençlik yıllarını geçirmiş, darbelerin, muhtıraların gölgesinde büyüyüp olgunlaşmış insanlardı bunlar. Zamanın başbakanına, bakanlarına, ileri gelen devlet ricaline karşı düşünce ve söylemlerde makama ve devlete olan saygı hep gösterilmiş. Burada altını özellikle çizmek istediğim husus ise bu hassasiyeti gösteren kesimin marjinalleşmeyen ve gündelik hayatıyla ilgilenen ‘‘sade’’ olarak da tabir edilen insanlar olduğunu da hatırlatmak gerekir. Bu insanlar, kahvehanelerde ellerinde okudukları gazeteleriyle ülkenin gidişatı üzerine görüşlerini belirtmişler, düşüncelerini belli bir sınırlılık içerisinde ifade etmişler.

  Televizyon ve özellikle de internetin toplumumuzun fay hatlarını derinden sarstığı bir dönemde ortaya çıkan sosyal medya, birçok yeniliği ve değişimi beraberinde getirdi. Olaya siyaset açısından baktığımızda artık her vatandaşın proaktif bir şekilde tüm gelişmelere müdahil olduğunu görmekteyiz.  Bugün sosyal medya aracılığıyla insanlarımız siyasi görüşlerini doğrudan tüm kullanıcılarla paylaşabiliyor.  Sanal ortamda gündemi ve ideolojisini tartışabiliyor, gelişmeleri an ve an bulunduğu her noktada rahatlıkla takip edebilme fırsatı yakalayabiliyor.  Bu duruma bireylere sınırsız bir dünyanın kapılarını açması ve yaşanan gelişmeler karşısında haberdar olmasını sağlaması bakımından olumlu yaklaşılabilir. Ancak sosyal medya ağlarının sağladığı sınırsız erişilebilirlik ile sınırsız özgürlük alanı kültürel değerlerin, etnik kimliklerin, dini kutsalların zaman zaman çiğnenmesine, aşağılanmasına ve yozlaştırılmasına neden olmaktadır. Siyasi ideolojiler ve siyasi tavır alanlar da bu bağlamda en çok hakarete uğrayan kesimler olarak dikkati çekmektedir. Sosyal medyanın kullanıcılara sunmuş olduğu sınırsız erişi(m)lebilirlik ile özgürlük alanı, toplumumuzun kutuplaştırılmasına, insanlarımız arasındaki nefret ve kin duygularının körüklenmesine sebebiyet vermektedir.

  Sosyal medya ağlarının siyaset mekanizmasını manipüle etmeye elverişli global yapısı endişe verici bir boyuttadır. Bireylerin beyinlerinden geçen tüm düşünceleri açığa çıkaran ve adeta içgüdüsel bir ivedilik refleksi ile tüm dünyayla paylaşmasını sağlayan sosyal medya, siyaseti doğrudan etkileyebilmektedir. Asparagas haberlerin, yalan, iftira, hakaret ve nefret içerikli paylaşımların ülkemizde revaçta olduğu göz önünde bulundurulduğunda sosyal medyanın siyaset üzerinde şimdiye kadar görülmemiş bir algı yönetimi yaptığı belirtilmelidir. Toplumumuzun özellikle hassas olduğu milli değerler ile dinin sosyal medyada bir kukla gibi kullanılarak araçsallaştırılması, alt tabakadan üste doğru artarak devam eden eylem, karşıtlık, şiddet ve tepkisel davranışların sergilenmesine ortam hazırlamaktadır. Sosyal medya ağlarının insan davranışları üzerindeki şok edici etkisi, seçilmiş meşru hükümetlere biçim vermeye dönük kitlesel protestolar düzenlemeye kadar ileriye gidebilmektedir.

  Algı yönetiminin ürkütücü boyutu, toplumumuzun hangi saikler doğrultusunda siyasal hareketlere yöneldiğinin tespit edilip öğrenilmesi ve ona göre dizayn edilmesi suretiyle sosyal medya ağlarına yansıtılmaktadır. Yani, bir bireyin siyasi duruşunun kırmızı çizgilerinin aşılması hasebiyle veyahutta onun hayatında değer verdiği olguların manipüle edilip değersizleştirilmesinin, yok hükmünde sayılmasının aslında siyasiler veya siyasi ideolojilerce yapıldığının gösterilmesiyle derin bir kaos, kargaşa ve kutuplaşmanın tohumları atılmaktadır. Lokal bir olayın sosyal medya aracılığıyla bölgesel sınırını aşıp tüm ülkenin meselesi haline dönüştürülmesi artık çok kolaylaştırılmıştır. Bir bölgede meydana gelen eylemin sanal ortamdan diğer bölgelere domino etkisiyle çabuk, planlı ve toplu bir şekilde yayılması artık her ülke siyasilerinin dikkatle incelemesi gereken bir husustur. Çünkü sosyal medya ağlarında oluşturulan algı yönetimi, bireyleri normal şartlarda olduğundan daha hızlı etkilemektedir. Sosyal medya ortamından paylaşılan yazı, resim, video ve karikatürlerin tahrik ve rencide edici, aşağılayıcı, iftira odaklı ve gerçeklikle alakası olmayan bir şekilde kullanıcılara sunulması bireysel veya kitlesel olarak sarsıcı geri dönüşlere neden olmaktadır. İnsanlarımız bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde yapılan paylaşımlara en ağır şekilde karşılık verebilmektedir. Böylesi bir durumda edebe ve ahlaki değerlerle örtüşmeyen söylemlerin devasa bir boyutta tezahür ettiği söylenebilir. Siyasi meselelerde akıl, mantık, izan değerlerini zorlayan bu söylemler ülkemizin siyasi kültürüne de olumsuz bir etki oluşturmaktadır. Ülkenin cumhurbaşkanına, başbakanına, hükümetine ağza alınmayacak cinsten birçok söylemler sosyal medya ortamlarında her gün paylaşılmaktadır. Sadece iktidara yönelik olarak olmayan bu durum ülkenin diğer parti liderlerine, muhalefetine de yapılmaktadır. Sosyal medya tahammülsüzlük boyutunun zirve noktası yaptığı, sloganist demeçlerin ön planda tutulduğu, birlikteliğimizin yegane hazinesi olan kültürel değerlerimizin kutuplaşmanın metası olarak kullanıldığı bir ortam haline gelmiştir.

  Sosyal medyanın siyaset mekanizması üzerinde yapmış olduğu algı yönetimini kırmak için ülkenin politika yapıcılarının ve her gün televizyonlarda yorumculuk yapan aydınların üsluplarına dikkat etmesi gerekmektedir. Bugün 18 yaşın altındaki gençlerin siyasetin gündelik tartışmaları içerisine sosyal medya aracılığıyla müdahil olması zihinlerin kararmasına, sağlıklı düşünme ve analiz etme yetisinin kaybedilmesine sebep olmaktadır. Sosyal medya ağları üzerinden paylaşılan her habere her yoruma anında itibar edilmemeli, işin aslı güvenilir kaynaklardan araştırıldıktan sonra konuyla ilgili yorum veya paylaşımların yapılması gerekmektedir. Sosyal medyanın toplumumuzda açmış olduğu kutuplaştırıcı tavrın ülkenin siyasi ortamından etkilendiği de aşikardır. Siyasetin dilinin sertliği veya yumuşaklığı sosyal medyaya doğrudan yansımaktadır. Son olarak Bilgi Çağı’nı yaşadığımız şu günlerde iki ucu da keskin olan sosyal medya ağlarının yakın gelecekte bugünkünden daha fazla ve daha etkin bir şekilde algı yönetimi oluşturacağı ve siyaseti daha çok şekillendireceğini söyleyebilmek mümkündür.  

İslam İşbirliği Teşkilatı Ne İşe Yarar?

  İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), 1969 yılında bir Hristiyan'ın Mescid-i Aksa'yı kundaklama girişimi sonrası ortak tavır alma adına aynı yılın eylül ayında kurulan uluslararası bir örgüt olarak bilinir. Kurulduğundan bugüne değin amacı, Müslüman ülkeler arasında sadece dini değil; ekonomik, siyasal, sosyo-kültürel gibi pek çok alanda işbirliği ve dayanışmayı arttırmaktır. Bugün 58 Müslüman ülkenin aktif üyeliğinin bulunduğu İİT, Birleşmiş Milletler'den sonra en fazla üyeye sahip örgüt konumundadır. Dünyadaki 1,5 milyarlık Müslüman aleminin görünürdeki en büyük uluslararası temsilcisi İslam İşbirliği Teşkilatı ne işe yaramaktadır? Müslümanların sorunlarına karşı ne tür tepkiler vermektedir? İslam dinini ne yönde temsil etmektedir? Dünyada ''ses getiren'' faaliyetleri nelerdir? Bu soruları yazımızda irdelemeye çalışalım. 
   Uluslararası gündem Fransa'daki mizah dergisine yapılan terör saldırısı ile hareketlilik kazandı. Tüm dünya medyası bu eylem karşısında saatlerce program yaptı(yapmaya da devam ediyor), olayın saldırganlarına yönelik operasyonları canlı yayınla izleyicilere aktardı. 12 kişinin hayatını kaybettiği eylem sonrası Avrupa'daki İslamofobik çevreler ve göçmen karşıtı ırkçı kesimler birtakım tahrik edici protestolara girişti. Fransa'da camilere hedef alan saldırılar cereyan etti. Malumunuz olduğu üzere Avrupa'dan sonuçları kötü olabilecek bu girişimlere karşı sağduyulu açıklamalar gelmedi değil. Birçok Avrupalı siyasetçi ve düşünürden terör saldırısının İslam ile ilişkilendirilmemesi gerektiğine yönelik mesajlar verildi. Peki Müslümanları doğrudan ilgilendiren ve olası İslamofobik eylemlere karşı tehdit altında olunan bir eylem sonrası İİT ne yapıyor? Sorunun cevabı oldukça basit! Hiçbirimizin uğramadığı internet sitesinde, İİT Genel Sekreteri'nin Charlie Hebdo saldırısını kınayan ve İslamofobi karşısında uyarı niteliğindeki açıklama metni ile tepki veriliyor! İşte hepsi bu kadar... Uluslararası hiçbir haber kanalı ve ajansında kimsenin yer vermediği veya ver vermeye dahi tenezzül etmediği bir kınama metni. Herhangi bir canlı yayında konuyla ilgili bir basın toplantısı, basın açıklaması yok. Zaten genel sekreteri tanıyan, bilen, gören de yok!(İİT'nin şuanki genel sekreteri Suudi Arabistanlı El Medeni'dir.) Mevcut durumda Müslümanların veya Müslüman devletlerin İslamofobi ile mücadelesinin nasıl başarılı olmasını bekleyebiliriz?
   Her Müslüman devlet temsilcileri, liderleri olayı kınayan açıklamalarda bulundu. Fakat hepsi de minimal etki düzeyinde kaldı. Fransa'daki eyleme 11 Eylül benzetmelerinin yapıldığı ve İslam dünyasını yakından alakadar eden bir konjonktür söz konusuyken birlik içerisinde tek ses halinde ''kolektif''' bir tepki gelemedi. İİT, İslamofobi ve Müslümanların haklarının korunması noktasında birçok açıdan eleştirilmesi gereken bir örgüttür. Soruna sebep olan nedenlerin ve tırmandırılan gerilimin çözümünü sağlayacak temsili kolektif bir meşru iradeden İslam dünyası yoksun bulunmaktadır. İİT, bir nevi kaldırılan halifelik kurumunun yerine kurulmuş bir örgüttü. Doğru düzgün kim tanıyor? Kim otorite olarak görüyor? Sorunun bu boyutlara ulaşmasına izin vermemek adına ses getiren bir icraatta, faaliyette bulunuldu mu? Bugün Fransa'da Hıristiyanlığa ve Yahudiliğe yapılan hakaret ve nefret söylemi suç iken İslam dinine yapılan hakaretlere yönelik bir kanuni düzenleme niçin yok? Problem Fransa'da mı? Bu sorunun halledilmesi için İİT ne kadar çaba gösterdi? Müslüman olan üye ülkeler İslamofobik tavır ve eylemlere karşı Batılı ülkelere ilgili düzenlemelerin çıkarılması noktasında kolektif bir baskı yapabildi mi? Sorunun temellerinin çözümü için ortak irade ortaya koyabildi mi? 
   Maalesef bu sorular içler acısı durumu ortaya koymaktadır. Bugün Nijerya'da Boko Haram Örgütü yüzbinlerce insanı gözünü kırpmadan vahşice katlederken; Suriye'de, Irak'ta, Filistin'de akan kan devam ederken; Doğu Türkistan'da, Myanmar'da Müslümanlara yönelik zulüm ve baskı artarken İslam dünyasının yönetici koltuğunda oturan ''zat-ı muhteremler'', İİT görevlileri, acaba ellerinden geleni yapmakta mıdırlar?! İslam Alimleri Zirvesi'nde aynı, tek bir imamın arkasında saf tutup namaz kılmayı reddederek farklı imamların arkasında namaz kılan Sünni ve Şii alimler ne yapmaya çalışmaktadır?! Sırf siyasi güç uğruna Sünni Suud ile Şii İran devletinin mücadelesi Müslümanlara ne yarar sağlamaktadır?!
   İslam dünyası içinde bulunduğu açmazları çözmedikçe İslamofobi ve benzer şekilde kanayan yaralar düzelmeyecektir. Batı dünyasının tamamının Fransa'daki saldırı sonrası yekvücut halinde destek açıklamaları, her türlü yardımda bulunacaklarına yönelik beyanatlarını kaç İslam ülkesi bugün Müslümanları ilgilendiren bir sorunda aynı ortak tepkiyi ve yardımlaşmayı göstermektedir? İİT hakkıyla görevini yerine getirememekte ve Müslümanları dünyada temsil edememektedir. Çoğu kesim Nijerya'daki katliamın Fransa'daki 12 kişinin öldürülmesi kadar sahiplenilmediğini söylüyor ki haklılardır. Çünkü artık İslam dünyasındaki ölümlerin haber değerinin sansasyonelliği kalmamıştır! Artık insanlar Müslüman beldelerindeki ölüm haberlerini doğal karşılamaktadır. Adalet? Bunu sağlayacak olan yine Müslümanların iradesidir. Ancak ittihad yerine bölünmüşlük, dayanışma yerine ayrılık görüntüsü sergilenmektedir. 58 Müslüman devletin üye olduğu sözde işbirliği olan İİT örgütü sorumlu bir bilinçle hareket etmemektedir. Hakeza basınımız da olaylara gereken değer ve önemi vermemektedir. Ulusal ve uluslararası basın, Charlie Hebdo saldırganlarına yapılan operasyonları 8 saati aşan bir süre canlı yayınla izleyiciye aktarırken Nijerya'daki katliam haberi unutulup gitmektedir.
   İİT bu farkındalığı oluşturacak, İslamofobi dahil Müslümanların tüm sorunları karşısında aktif rol oynayacak bir numaralı örgüttür. Ve bunun için önce medyayı, uluslararası algıyı tersine çevirmesi; sonra da üyelerinin birlikte kolektif hareket etmesini sağlaması gerekmektedir. Dileyelim ve umalım ki İslam dünyasının, Müslüman camianın uluslararası arenadaki en büyük temsilcisi; İİT artık eskisi gibi olmasın, birleştirici, proaktif ve tanınırlığı en üst düzeyde olan bir örgüt olsun. 

Avrupa'da Tırmandırılan İslam Karşıtlığı ve Charlie Hebdo Saldırısı

Batı dünyasının Rönenans, Reformasyon, Aydınlanma Dönemi ve Sanayi İnkılabı gibi bir dizi önemli gelişmeler sonucunda, gerisinde kaldıkları Doğu Medeniyeti'nin üzerine çıkmayı başardıklarını biliyoruz. Avrupalı devletler kurdukları yeni dünya düzeniyle müreffeh bir hayat koşullarının önünü açtılar. Bugün Kuzey(gelişmiş) ve Güney(gelişmemiş) ülkeleri olarak tabir edilen yeni uluslararası bir mücadele alanını sahaya sürdüler. Kuzeyin gelişmiş ülkeleri her bakımdan dünyanın hakimiyken, Güney ülkeleri ise bu dünya hakimiyetinin serfliğini yapan sömürgelerdi. 

  Avrupalı devletler kapitalist ekonomik sistemin sömürgeci emperyalist düzenle bileşiminden meydana getirilen bir dünya hakimiyeti modelini izledi. Doğu'nun tarih boyunca aşikar olan zenginliklerinin bir şekilde Batı'ya zahmetsiz, kolay ve ulaşılabilir şekilde taşınması birinci derecede ehemmiyet konusuydu. Batı dünyası Doğu'nun zenginliklerini sadece almakla kalmadı, bunu kendi medeniyeti içerisinde harmanladı ve zengin kültürünü dizayn etti.

   Asıl konumuzun temelini teşkil eden bu süreçte Avrupa ülkeleri sürekli gelişim gösterdi. Ancak iki büyük dünya savaşı Avrupa ülkelerinin insan gücüne önemli bir darbe indirdi. Sanayileşmiş Kuzey ülkelerinin haliyle bir iş gücü potansiyeli sorununun ortaya çıkması göç politikasının izlenmesine sebebiyet verdi. İki savaşta da adeta yerle bir olan Almanya'nın tekrar dünyanın 3 büyük ekonomisi arasına girmesinde işçi göçlerinin önemli bir etkisinin olduğu bilinmektedir. Uygulanan göç politikaları Avrupalı ülkelerde göçmen sorunlarını da beraberinde getirdi. İşçi olarak Avrupa topraklarına gelen bu insanlar zamanla aileleriyle buralara temelli olarak yerleşti. Üstelik göçmen nüfusun farklı bir din ve etnik kökenden oluşması bir dizi sosyo-kültürel değişimi beraberinde getirdi. Göçmenlerin çoğunluğunu Müslümanların oluşturması ise esas sorun noktasıydı. Sıkıntının boyutlarının ne kadar üst düzeye ulaşabileceğinin ana parametreleri ise hiç şüphesiz Avrupalı gelişmiş ülkelerde doğum oranlarının çok ciddi boyutlarda azalmasıydı. Radikal köktendinci ve ırkçı Avrupalıların ve bazı  siyasi parti ve birtakım STK'ların gözünden kaçmayan bu durum akıllara Avrupa İslamlaşıyor mu? sorusunu getirdi.

  Müslümanların Avrupa'ya entegrasyonu sürecinde çıkan sıkıntılar, cami(minare) karşıtlığı, peçenin yasaklanması gibi birçok olumsuz gelişmeler yaşandı. İslamofobi adı verilen kavram üzerinden İslam dinine, Müslümanlara ve dinin inanç sembolleri üzerine tepkiler birleştirildi. Son zamanlarda ortaya çıkan ve dünya gündemini Avrupalı ve Amerikalı gazetecilerin infaz videoları ile sarsan IŞİD adı verilen terör örgütünün Avrupa'da İslam karşıtlığına yaptığı muazzam etkiyi artık söylemeye gerek yoktur. IŞİD, Avrupa'da tırmandırılmak istenen İslamofobi'nin adeta ekmeğine yağ sürdü. Artık insanlar üzerindeki İslam ve Müslüman algısı; oluşturulmak istenen terörist, vahşi, barbar, cani, kafa kesen bir tipleme de tezahür etti. 

  IŞİD'in oluşturduğu medyatik yankının Avrupa'da ne zaman patlak vereceğini merakla beklerken Almanya'da PEDİGA adlı bir örgüt İslam karşıtlığı üzerine kitlesel çaplı protesto gösterileri yaptı. Daha ne oluyoruz demeye kalmadan Fransa'da uzun yıllardır İslam karşıtı karikatürlerin yayınlandığı Paris'teki Charlie Hebdo dergisine silahlı saldırı düzenlendi. Saldırıyı düzenleyenler İslam Peygamberine geçmişte yapılan hakaretlerin intikamını alıyorlardı...

  Şimdi arkamıza yaslanıp biraz düşünelim; ''IŞİD-PEDİGA-Charlie Hebdo'' Bu üçlü İslam düşmanlığını Avrupa'da zirve noktasına ulaştırmaya yetti. Hebdo'ya yapılan saldırının zamanlaması oldukça manidar. Bu dergi çok önceleri gündemdeydi ve hakaret içerikli yayınlarına o zamanlar böylesi en ufak bir tepki gelmemişti. IŞİD ortaya çıktığından beri yaptığı sansasyonel eylemlerle, PEDİGA'nın başlattığı Avrupalı Müslümanlara yönelik kitlesel protestoları ancak Avrupa'nın kültürel değerlerinin zirve şehri olan Paris'te, karşıt yayınlar yapan bir dergiye düzenlenen terör saldırısı ile İslamofobi'yi ciddi bir TREND haline getirebilirdiniz. Keza öyle de oldu;

  Charlie Hebdo saldırısı sonrası çok geçmeden Müslümanlara yönelik baskılar başladı, camilere saldırı düzenlendi, yakında fişlemeler ile beraber bir saldırıyı tüm toplumdan çıkarmaya yönelik girişimlere de tanıklık edebiliriz. Avrupa'da göçmenler ile yerliler arasında sosyal bölünmüşlük artacaktır. Göçmenlerin her türlü saldırı ve tehdide karşı acil güvenlik önlemleri ile korunması sorunu ortaya çıkacaktır. Sonuçta 2015 Avrupa'da İslam karşıtlığının  tabiri caizse ''trend'' haline geleceği bir yıl olacaktır. Bu bağlamda İslamofobi dalgasına karşı Müslüman devletlerin ortak bir tavır ile hareket etmesi ve bu karşıtlığın son bulması için politik adımlar atması gerekmektedir.